W dniu 20 kwietnia 2026 roku w gmachu Senatu RP odbyła się konferencja naukowa pt. „Dorobek intelektualny Instytutu Literackiego w Paryżu” inaugurująca obchody Roku Jerzego Giedroycia.
Sesję otworzyli marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska oraz pomysłodawca konferencji, wicemarszałek Senatu Rafał Grupiński. Spiritus movens całego przedsięwzięcia byli wymieniony już Rafał Grupiński, Piotr Kłoczowski, wicedyrektor Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie i prof. Sławomir Nowinowski z Centrum Jerzego Giedroycia Uniwersytetu Łódzkiego. Wśród prelegentów znaleźli się: Anna Bernhardt, prezeska Stowarzyszenia Instytut Literacki Kultura, Adam Michnik, dr Zofia Król, dr hab. Krzysztof Kloc, dr Anna Brzezińska, dr Milena Przybysz-Gralewska, Marcin Giełzak.
Celem konferencji było syntetyczne ujęcie dorobku Instytutu Literackiego w umownych trzech dziedzinach: literaturze, polityce i historii oraz skonfrontowanie wizji „Kultury” z naukowcami młodszego pokolenia. Nie bez znaczenia jest fakt, że w konferencji uczestniczyli uczniowie warszawskiego Liceum Ogólnokształcącego im. Jacka Kuronia, dla których mogło to być pierwsze spotkanie z paryską „Kulturą”.
Wydawałoby się, że o Jerzym Giedroyciu napisano i powiedziano już bardzo dużo. Debaty i dyskusje w Senacie pokazały, jak wiele jest jeszcze do zrobienia. Wizja „Kultury” zachowuje w dzisiejszym rozchwianym świecie zadziwiającą aktualność, domaga się nowych odczytań. Konferencję celnie podsumował Piotr Kłoczowski – „zmieniają się pokolenia, interpretacje, języki, a Jerzy Giedroyc wciąż pozostaje tajemnicą, do której zbliżamy się niczym do arcydzieła Diego Velazqueza”.
Fot. Jerzy Giedroyc, rys. Józef Czapski
