22 kwietnia 2026 o godz. 14:00 zapraszamy na kolejny wykład z cyklu Literackiej Akademii Seniora w siedzibie głównej Muzeum Literatury przy Rynku Starego Miasta 20.
Prelekcję zatytułowaną „Z archiwum Ireny Santor” wygłosi Amadeusz Szklarz-Habrowski.
Tematem spotkania będzie archiwum artystyczne Ireny Santor – ikony polskiej kultury, honorowej obywatelki Warszawy, jedynego w Polsce doktora honoris causa z dziedziny muzyki rozrywkowej. Archiwum gromadzone przez siedem dekad aktywności twórczej artystki jest bezcennym źródłem dokumentującym twórczość piosenkową najwybitniejszych polskich poetów i kompozytorów.
Piosenki specjalnie dla niej pisali m.in. Stanisław Grochowiak, Jerzy Jurandot, Ewa Lipska, Leszek Aleksander Moczulski, Wojciech Młynarski, Agnieszka Osiecka, Jonasz Kofta, czy Ireneusz Iredyński. Wśród interpretacji znalazła się również poezja Kazimiery Iłłakowiczówny, Artura Międzyrzeckiego, Tadeusza Kubiaka czy Władysława Broniewskiego.
Tę wyjątkową spuściznę artystka powierzyła w 2024 r. Amadeuszowi Szklarzowi-Habrowskiemu – historykowi, archiwiście i kulturoznawcy, laureatowi nagród MKiDN, m. Częstochowy i m.st. Warszawy w dziedzinie opieki nad zabytkami, od dwudziestu lat zaprzyjaźnionemu z artystką.
W związku z jubileuszem 90. urodzin zrodził się pomysł na opracowanie archiwum. W ramach projektu stypendialnego m.st. Warszawy, Amadeusz Szklarz-Habrowski opracował powierzone zbiory identyfikując, katalogując i digitalizując ponad trzy tysiące tekstów i nut.
Trzon spuścizny artystki stanowiły nagrania audio, które przeniesiono z taśm szpulowych do formatu cyfrowego. Całość materiału została nie tylko zdigitalizowana, lecz także zabezpieczona fizycznie i konserwatorsko. Stworzenie kompleksowego katalogu zbiorów pozwoliło na wskazanie rzeczywistej skali dorobku artystki, tytułów, twórców oraz ilość zarejestrowanych i wyśpiewanych utworów. Wyniki przerosły przypuszczenia samej bohaterki i dowiodły prawdziwości tytułu filmowego: „Pracowity żywot Ireny Santor”!
Kwerendy przeprowadzone m.in. w Polskim Radiu, Telewizji Polskiej i Archiwach Państwowych pozwoliły na dokładne prześledzenie ścieżki kariery artystycznej piosenkarki na tle dziejów kultury popularnej w Polsce. Powstała szczegółowa dokumentacja fotograficzna obiektów gromadzonych przez siedemdziesiąt lat kariery Ireny Santor – począwszy od statuetek, nagród, odznaczeń, złotych płyt, skończywszy na prezentach od wielbicieli, karykaturach i zbiorze bursztynów.
Szczególne miejsce w opracowanym zbiorze autor przeznaczył na piosenkę warszawską. Obecna w repertuarze piosenkarki od lat 50., kiedy jako solistka zespołu Mazowsze, w pierwszym polskim filmie kolorowym pt. „Przygoda na Mariensztacie”, zaśpiewała piosenkę „Jak przygoda to tylko w Warszawie” będąc głosem Lidii Korsakówny.
Podczas spotkania autor zaprezentuje wybrane obiekty z archiwum Ireny Santor. Będzie to opowieść o procesie opracowywania powierzonego mu archiwum, trudnościach i radościach wynikających z takiej pracy oraz z współpracy z samą artystką. Prezentacja pozwoli również poznać biografię piosenkarki od innej, nieznanej dotąd strony.
Serdecznie zapraszamy!
